•الف- کم خونی فقر آهن
•ب- بیماری ناشی از کمبود ید
•ج- کمبود ویتامین A
•د- کمبود ویتامین D
•ه- چاقی

کم خوني فقر آهن و علائم آن
(iron-deficiency anemia

  •آنمي (anemia) که در زبان فارسي به آن "کم خوني" گفته مي شود عبارت است از کاهش هموگلوبين و گلبول هاي قرمز خون. در اثر کاهش هموگلوبين، ظرفيت حمل اکسيژن نيز پايين مي آيد. •در اين بيماري ميزان و حجم گلبول هاي قرمز خون کاهش پيدا مي کنند

•شايع ترين کم خوني که در جامعه ما ديده مي شود کم خوني ناشي از کمبود آهن مي باشد که به اصطلاح به آن "کم خوني فقر آهن" گفته مي شود. آهن يکي از عناصر اصلي و ضروري ساخت هموگلوبين است. هموگلوبين در حمل اکسيژن از هواي بيرون به داخل ريه و سپس به گردش خون و در نهايت رساندن اکسيژن به بافت ها نقش دارد
 
کم خوني فقر آهن و علائم آن
 
•کمبود آهن شایعترین  شکل سوء تغذیه در جهان است حدود 2  میلیارد نفردر سراسر جهان به آن مبتلا هتند
•علل آن بطور کلی سه دسته است
•1- دریافت نا کافی
•2-افزایش نیاز به آهن
•3-از دست دادن بیش از حد آهن ( خونریزی مزمن یا طولانی)
 
fe

•آهن جهت ساخت هموگلوبین لازم است.
•فراوانترین فلز در بدن انسان
•مجموع کل در بدن 4-3 گرم است
•جذب روزانه2-1 میلی گرم است
آهن اکثراً درون هموگلوبین ذخیره می شود و حدود ۳۰ درصد از آهن نیز در فریتین و هموسیدرین مغز استخوان ، طحال و کبد ذخیره می گردد.

  اين بيماري در چه افرادي بيشتر ديده مي شود

•1-بچه هاي شيرخوار  و سنین کودکی
•2-خانم هاي باردار
•3-افراد مسني که تنها زندگي مي کنند
•4- عادت بد غذايي يا اختلالات تغذيه اي،
•5-درصد بالايي از بيماراني که مبتلا به خونريزي هاي دستگاه گوارش
•6- خونريزي بيش از حد معمول و طولاني مدت در عادت ماهانه،
 
علايم اين بيماري کدام است؟

•بيماران دچار ضعف، رنگ پريدگي، بي حالي
•تپش قلب، تنگي نفس
• ترک خوردن گوشه لب ها
•روي ناخن آنها، شيارهاي طولي پيدا مي شود که گاهي صاف هستند و در موارد شديدتر، فرو رفتگي روي ناخن ايجاد مي شود که به نام "ناخن هاي قاشقي" معروف هستند.
•خستگی زودرس- گاهش حافظه
•در خانمها عادات غذای عجیب خوردن خاک یخ ( پیکا)

  آيا راهي براي پيشگيري از اين بيماري وجود دارد؟

  •به نوزادان نيز از 6 ماهگي تا حدود دو سالگي بايد قطره آهن داد

•عادات بد غذایی را بر طرف کرد

•کنترل خونیزیهای زیاد
•خوردن غذاهای حاوی آهن بالا
 
غذاهاي غني از آهن
 
•گوشت قرمز- ماهي - مرغ- زرده تخم مرغ - جگر– قلوه
• سبزي هاي داراي برگ سبز تيره مثل اسفناج تازه و جعفري
• حبوبات مثل عدس و لوبيا
•آجيل - خشکبار مثل انواع برگه، برگه آلو و هلو و زرد آلو، توت خشک، انجير خشک و کشمش

مکمل های آهن

 

•مکمل های آهن را برای چند ماه تجویز می نمایند تا سطح آهن در خون افزایش یابد. مکمل آهن می تواندمنجر به تحریک معده و تغییر حرکات روده گردد و جهت افزایش میزان جذب آهن، باید با معده خالی یا همراه با آب پرتقال مصرف شود.
با مصرف ویتامین C جذب آهن را افزایش ‌دهید
•شایعترین علائم مصرف قرص آهن دل پیچه – اسهال و حالت تهوع است
 
ویتامین C  یا( اسید اسکوربیک )مثل گل کلم، آب پرتقال و فلفل دلمه‌ای همراه مواد غذایی آهن دار به جذب آهن کمک می‌کند

مقادیر طبیعی
Hb=14 - 16      مردان
Hb= 12-14         زنان